Λουίς Σεπούλβεδα | Σεπτέμβρης ή ρέκβιεμ για ένα χαρταετό

Valparaíso, Chile. 1963. © Sergio Larraín / Magnum Photos


ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Ή ΡΕΚΒΙΕΜ ΓΙΑ ΕΝΑ ΧΑΡΤΑΕΤΟ

Όταν λέμε Σεπτέμβρης 
είναι σαν να λέμε βάναυσο ξημέρωμα ανάμεσα
        σε στέμφυλα και ήλιους.
Όταν λέμε Σεπτέμβρης 
είναι σαν να λέμε εγκατάλειψη με τα μάτια υγρά,
με τη μαραμένη κραυγή της πατρίδας
να αντηχεί όμοια μ' ένα νεκρό κύμα
σε μια εγκαταλελειμμένη ακτή.
Όταν λέμε Σεπτέμβρης 
είναι σαν να λέμε παιδιά που βουλιάζουν ουρανούς
στην ηρωική αναμέτρηση των χαρταετών.
Όταν λέμε Σεπτέμβρης 
είναι επίσης σαν να λέμε τρέμουλο, κατάστικτος χάρτης,
       θαλασσοταραχή, ποίημα,
βίαιη σύγκρουση ανέμων,
παπαρούνα πηγμένου ήλιου, σάρκινος σταυρός
πάνω στον πονεμένο ώμο της πατρίδας.
Γιατί όταν λέμε Σεπτέμβρης
είναι επίσης σαν να λέμε πατρίδα
κι είναι σαν να λέμε, δίχως να το λέμε,
μοναξιά, κανάλι, πάμπα, λειψή σελίδα της ιστορίας,
απών φίλος, σφραγισμένη πηγή
και νεκρός με αλυσίδες και μαύρο φως να φωτίζει
το πρόσωπο ενός μεθυσμένου που έπεσε έξω απ' τα τείχη.
Όταν λέμε Σεπτέμβρης
είναι σαν να λέμε μεγάλη κόγχη: 
Να τη, εκεί πέρα η ζωή
με κοιτάζει.
Με το τουφέκι της από κρασί
με σημαδεύει.
Με σημαδεύει, ναι,
τι παράξενο.
Εγώ μονάχα της ζήτησα
λίγο καπνό να μασήσω. 
Λίγο καπνό να μασήσω, ναι,
δεν θέλω τίποτ' άλλο, 
γιατί έρχεται ο θάνατος
και πώς να σοβαρευτούμε.
Έρχεται ο θάνατος, ναι,
με το δρεπάνι του
κι είναι ένας πορνόγερος 
που δεν πάει κοντά του κανείς.
Δεν πάει κοντά του κανείς, ναι,
εγώ δεν περνάω απέναντι.
Μένω απ' αυτή την πλευρά
που είναι του γούστου μου. 
Όταν λέμε Σεπτέμβρης
είναι σαν να λέμε ξερά χέρια, τρεμάμενα και γκρίζα,
μαραμένα, που περιμένουν χάδια που δεν έρχονται. 
Ο Σεπτέμβρης είναι το πηγαινέλα των μαντιλιών 
πίσω απ' τον κρύο τοίχο της φυλακής.
Όταν λέμε Σεπτέμβρης,
είναι σαν να παίρνουμε ένα μαδέρι, να κρύβουμε τη σημαία,
να εντοιχίζουμε βιβλία και να καίμε εφημερίδες,
είναι σαν να ξεχνάμε τα ονόματα του αίματος,
είναι σαν να αγνοούμε το γέλιο των παιδιών,
είναι σαν να θάβουμε τη φωνή των καιρών. 
Όταν λέμε Σεπτέμβρης
είναι σαν να λέμε, δίχως να το λέμε,
Πατρίδα, προσευχή, φως επιθανάτιας αγωνίας,
           εμετός τσακισμένης μοναξιάς,
ευνουχισμένα χέρια, σκουριασμένοι μύες,
δύναμη δίχως μέλι, κραυγή δίχως ηχώ, φωνή δίχως ήχο.
Σεπτέμβρης.
Να τος, εκεί πέρα ο άνθρωπος ατενίζει τα πάρκα,
αποκαλεί ζωή τον πόνο
και τον πόνο τίποτα. 

 (Βαλπαραΐσο, Σεπτέμβριος 1976)





*από την ποιητική συλλογή «ΣΥΓΓΝΩΜΗ... ΝΑ ΠΕΡΑΣΩ;» 
Ποιήματα 1967-1999, Λουίς Σεπούλβεδα
Εκδόσεις opera
Μετάφραση: Μαρία Αθανασιάδου, Θεώνη Κάμπρα, 
Αλίκη Μανωλά, Ιφιγένεια Ντούμη, 
Κωνσταντίνος Παλαιολόγος



Luis Sepúlveda
1949-2020


Σχόλια