ανάμεσα στο στοιβαγμένο πλήθος: Φρανσίς Πονζ (Rhétorique)



Photo link
 Pητορική                                                                             
Υποθέτω ότι είναι το να σώσεις μερικούς νέους ανθρώπους από την αυτοκτονία και κάμποσους άλλους από την ένταξή τους στους μπάτσους ή στους πυροσβέστες. Σκέφτομαι εκείνους που αυτοκτονούν από αηδία, γιατί βρίσκουν πως «οι άλλοι» καταλαμβάνουν τόσο πάρα πολύ χώρο μέσα τους.


Μπορούμε να τους πούμε: δώστε τουλάχιστον τον λόγο στην μειονότητα εσάς των ίδιων. Έστε ποιητές. Θα απαντήσουν: μα είναι εκεί κυρίως, είναι περισσότερο εκεί που αισθάνομαι τους άλλους μέσα μου, όποτε ψάχνω να εκφραστώ, δεν καταφέρνω. Τα λόγια είναι φτιαγμένα από τα πριν και εκφράζουν τους εαυτούς τους: εμένα δε με εκφράζουν διόλου. Κι εκεί ακόμα, ασφυκτιώ.


Είναι τότε που η διδαχή της τέχνης του να αντιστέκεσαι στα λόγια γίνεται χρήσιμη, της τέχνης του να μη λες παρά αυτό που θες να πεις, της τέχνης του να τους επιτίθεσαι και να τα υποτάσσεις. Είναι όλο κι όλο να ιδρύσεις μία ρητορική, ή μάλλον να μάθεις στον καθένα την τέχνη του να ιδρύει τη δική του ρητορική, ένα έργο κοινής σωτηρίας [1].


Αυτό σώζει τους μόνους, τους σπάνιους ανθρώπους που έχει σημασία να σωθούν: αυτούς που έχουν τη συνείδηση και την ανησυχία και την αποστροφή για τους άλλους που είναι μέσα τους.


Αυτούς που μπορούν να κάνουν το πνεύμα να προοδεύσει, και καθαρά μιλώντας να αλλάξουν την όψη των πραγμάτων.

μετάφραση: Μαρία Θεοφιλάκου 





[1] «Salut public»: φράση που παραπέμπει στην «Επιτροπή Κοινής Σωτηρίας» (Comité de Salut Public) που σχηματίστηκε κατά τη Γαλλική Επανάσταση. Μετά την άλωση της Βαστίλης, η αντιεπαναστατική συσπείρωση των ευρωπαίων ηγεμόνων προκάλεσε ρήγμα στο εσωτερικό μέτωπο της Γαλλίας. Εκδηλώθηκαν φιλοβασιλικές εξεγέρσεις, οπότε η Επιτροπή Κοινής Σωτηρίας προέκυψε ως προσπάθεια αντιμετώπισης της κρίσης, με αρχικώς επικεφαλής τον Δαντόν και αργότερα τον Ροβεσπιέρο.  



Rhétorique                                                                         
 Je suppose qu’il s’agit de sauver quelques jeunes hommes du suicide et quelques autres de l’entrée aux flics ou aux pompiers. Je pense à ceux qui se suicident par dégoût, parce qu’ils trouvent que « les autres » ont trop de part en eux-mêmes.

On peut leur dire : donner tout au moins la parole à la minorité de vous-mêmes. Soyez poètes. Ils répondront : mais c’est là surtout, c’est là encore que je sens les autres en moi-même, lorsque je cherche à m’exprimer, je n’y parviens pas. Les paroles sont toutes faites et s’expriment : elles ne m’expriment point. Là encore , j’étouffe.

C’est alors qu’enseigner l’art de résister aux paroles devient utile, l’art de ne dire que ce que l’on veut dire, l’art de les violenter et de les soumettre. Somme toute fonder une rhétorique, ou plutôt apprendre à chacun l’art de fonder sa propre rhétorique, une œuvre de salut public.

Cela sauve les seules, les rares personnes qu’il importe de sauver : celles qui ont la conscience et le souci et le dégoût des autres en eux-mêmes.

Celles qui peuvent faire avancer l’esprit, et à proprement parler changer la face des choses.




   





    Francis Ponge  

   1899-1988     

Σχόλια

Δημοφιλείς προορισμοί:

στη νυχτερινή σκοπιά του σταθμού: Φτηνά τσιγάρα (Μονόλογοι)

Διαδρομές θεατρικού μονόλογου: Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας, William Shakespeare

στο τελευταίο βαγόνι: Τεντ Χιούζ

στο τελευταίο βαγόνι: Νικηφόρος Βρεττάκος

ταξίδι κάτω από τη βροχή: Ανρί Μισώ (ζωή μου)

στο άδειο κουπέ: Γκιγιόμ Aπολλιναίρ (H γέφυρα του Mιραμπό)

στις ράγες που βγάζουν στη θάλασσα: César Vallejo

Επιβάτες

« Ιστολόγια ποίησης

» Ιστολόγια ποίησης